Zoeken

Vul uw zoekwoord in
zoeken

Nieuwsbrief

Bent u in dienst van een gemeente en werkt u in het gemeentelijke sociale domein? Dan kunt u zich gratis abonneren op onze nieuwsbrief. Vul hieronder uw e-mailadres in!

aanmelden

‘Schuldhulp veel duurder dan nodig’

Gemeenten krijgen adviesrecht bij het opleggen van schuldenbewind door de rechter. Erik Boerma van de rechterlijke macht is ‘niet gecharmeerd’ van het idee. Wél van meer samenwerking tussen de rechter en lokale overheden. 

Boerma werkte ruim tien jaar als faillissementsrechter en sinds 2013 als portefeuillehouder toezicht bij IVO-rechtspraak. Hij heeft de bewindvoering ‘business’ zien worden, de bureaucratie bij gemeenten zien toenemen, en zet grote vraagtekens bij de manier waarop de schuldhulpverlening op dit moment is georganiseerd. ‘Puur economisch gezien zijn de meeste trajecten veel duurder dan ze zouden hoeven zijn.’ 

Onwillige schuldeisers 
Vaak gaat het om zaken met schulden tot zo’n € 15.000, legt hij uit. ‘Dan heb je eerst het minnelijke traject dat mislukt voor € 2000. Vervolgens gaat de zaak naar de rechter, die als enige kan afdwingen dat bijvoorbeeld onwillige schuldeisers meewerken. Dat kost ook weer € 1000. Dan zit er daarna mogelijk ook drie jaar een bewindvoerder op voor € 4000 plus kosten toezicht door de rechtspraak.’

De gewone schuldeisers, ondertussen, zien gemiddeld zo’n 3 tot 5% terug. ‘Dat had je allemaal veel sneller en makkelijker kunnen regelen door die persoon gewoon door de rechter failliet te laten verklaren. Met een snelle klap direct afdwingen dat de schuldeisers genoegen nemen met dat percentage, en klaar. Of de kosten die je bespaart met minder toezicht en minder begeleiding door een gemeente, steken in een beter aanbod voor die crediteuren.’ 

Lees het wetboek 
Een persoon failliet verklaren? Dat is toch iets voor bedrijven? Tegen die misvatting loopt Boerma – tot zijn ontsteltenis – vaak aan bij beleidsmakers. ‘Mensen die in deze wereld werken, of het nu is bij een gemeente of ministerie, moeten écht op de hoogte zijn van deze mogelijkheid. Ik kom vaak tegen dat dat niet het geval is. Dan denk ik: lees het wetboek eens. Niet dat ik iedereen failliet wil hebben, maar het is in veel gevallen een veel betere en snellere manier om de problemen op te lossen.’

Boerma heeft zeker begrip voor de problemen waar gemeenten mee kampen. ‘Ze lopen een beetje leeg op de bewindvoering. Vroeger werden alleen mensen onder bewind gezet die mentaal niet in staat zijn voor zichzelf te zorgen. Daar is een groep met schulden bijgekomen, sinds 2013 staat dat officieel in de wet. Dan hebben we het over de groep die onder bewind wordt gezet omdat ze net niet in staat zijn zichzelf staande te houden, en soms dreigen af te glijden naar echte problematiek. 

Té aantrekkelijke uitweg 
Gemeenten draaien op voor de rekening, omdat ze verplicht zijn de kosten voor de hiermee gepaard gaande bijzondere bijstand te betalen. De uitvoering wordt vaak gedaan door particuliere bedrijven. Voor veel mensen met schulden is bewindvoering een gemakkelijke, misschien wel té aantrekkelijke uitweg geworden. ‘Als rechter valt het niet zo eenvoudig te weigeren. Je vraagt bewindvoering ook niet voor de lol aan. Maar intussen zien we hele straten onder bewind staan,’ zegt Boerma.

Begrijp hem niet verkeerd: Boerma heeft veel empathie voor mensen met schulden. De problematiek staat nu terecht hoog op de politieke agenda en krijgt eigenlijk nog te weinig aandacht, vindt de voormalige rechter. ‘Wilders en Holleeder staan elke dag in De Telegraaf, maar we kijken nauwelijks om naar gezinnen die het niet weten te rooien. Terwijl we uit sociaal en psychologisch onderzoek weten: dit knaagt aan mensen, vaak jarenlang.’ 

Voorkomen dat deze mensen van het kastje naar de muur worden gestuurd, is wat Boerma wil. Enerzijds zien rechters dat het toewijzen van bewindvoering soms te gemakkelijk gaat, anderzijds zijn de procedures voor minnelijke trajecten bij de gemeenten veel te tijdrovend, vindt hij. 

Extra hobbel
‘Je moet er drie jaar over doen om een schone lei te krijgen. Zo staat het in de in wet. Maar een bedrijf met 80.000 werknemers kan binnen een week worden gereorganiseerd. Waarom moet de burger dan over zoveel drempels heen en waarom duurt die reorganisatie van die burger zo lang?’ Het door het kabinet voorgestelde adviesrecht voor gemeenten ziet hij daarbij als een ‘extra hobbel’.

Wat volgens Boerma vooral nodig is, is samenwerking tussen gemeenten en de rechterlijke macht. ‘Het idee van een speciale schuldenrechter, zoals het kabinet heeft voorgesteld, is wél heel goed. De problemen overstijgen vaak verschillenden rechtsgebieden, maar het enige wat rechters doen is vonnissen wijzen. En gemeenten voeren allemaal hun eigen beleid. Een schuldenloket waarin met de rechtspraak wordt samengewerkt om mensen effectief uit de problemen helpen, zou daarbij enorm helpen. 

Bron: Gemeente.nu 
Week 29 2018

Titel

Beschrijving met een overflow momenteel. Misschien moer er een max aantal tekens komen? 87

<- open voor meer info