28-08-2018

Be(wu)ste keuzes

In deze rubriek geven we praktische werktips en inspiratie mee die je direct kunt toepassen. Dit keer halen we inspiratie uit een Massive Open Online Course (MOOC) waarin praktische toepassingen van nudging -ofwel ‘een duwtje in de goede richting geven’- worden toegelicht. Inspirerende colleges die laten zien hoe beleidsmakers mensen écht aanzetten tot gewenst gedrag.

Een duwtje in de goede richting
Hoofdpijn verdwijnt eerder wanneer we een aspirine slikken ter waarde van 50 cent, dan wanneer we een aspirine slikken ter waarde van 1 cent. Kunstbloemen blijken het gedrag van illegale afvalstorters te kunnen beïnvloeden. Ondervoede ouderen eten meer van een blauw bord, dan van een wit bord en een chocoladereep smaakt zoeter in een ronde vorm in plaats van een vierkante vorm.

Onbewust en irrationeel gedrag
We raken steeds meer bekend met de wetenschap over ons denken en over de manier waarop we keuzes maken. Uit deze wetenschap blijkt dat veel van onze denkprocessen grotendeels onbewust worden uitgevoerd. Onder andere Nobelprijswinnaar Daniel Kahneman laat in zijn boek ‘Onfeilbaar denken’ zien dat menselijk gedrag en de keuzes die wij maken niet rationeel zijn, zoals we wel graag willen geloven. Juiste keuzes zijn geen gevolg van de juiste informatie en het vermogen om de keuze uit te voeren. Het keuzegedrag wordt beïnvloed door factoren zoals gemakzucht, verleiding, gedachteloosheid en het imiteren van anderen.

Implicaties voor sociaal beleid
Sociaal beleid dat opgesteld is vanuit de gedachte dat het gewenste gedrag automatisch volgt als we beschikken over de juiste informatie en het vermogen, blijkt dan ook minder effectief. Beleid dat rekening houdt met onbewuste processen en een duwtje in de goede richting geeft (nudge), bereikt veel sneller het gewenste resultaat. De vraag om gedragsverandering mee te nemen in te ontwikkelen beleid wordt steeds groter, ook binnen het sociaal domein. Zo roept de WRR in het rapport ‘Weten is nog geen doen’ op om meer rekening te houden met het gedrag van mensen en minder uit te gaan van het rationele mensbeeld. 

Aan de slag!
In de wetenschap is er al veel onderzoek gedaan naar de effecten van gedragsverandering en nudging. De toepassing van deze inzichten in de praktijk is de volgende stap. Wat kan nudging betekenen voor bijvoorbeeld mensen met schulden? Zet de volgende stappen om daar een antwoord op te vinden.

  1. Verdiep je in de doelgroep. Welke stappen moet iemand doorlopen om het gewenste gedrag uit te voeren? Welke belemmeringen horen daarbij op zowel psychologisch als praktisch vlak?
  2. Ontwikkel beleid waarbij je rekening houdt met het oplossen van die belemmeringen. Maak gebruik van gedragsinzichten, zoals bijvoorbeeld het geven van feedback. Feedback is een vorm van belonen en motiveert mensen om beloond gedrag uit te voeren.
  3. Test de toepasbaarheid van de nudge en evalueer de effectiviteit. Wat doet de nudge op lange termijn?

Inspiratie

Ben je benieuwd hoe je nudging kunt toepassen? De OMOOC Slim beleid bestaat uit een reeks van colleges waarin het nudgen bij het uitvoeren van beleid bij verschillende overheidsorganisaties wordt getoond. In vijf korte colleges wordt het tot stand komen en het effect van een nudge toegelicht. Mooie inspiratie om mee aan de slag te gaan!

Meer nieuws

Naar een ‘beschermd thuis’: hoe (!) dan?

Vernieuwde klantreis

Bevlogen en betrokken, van begin tot eind. Dat kenmerkt onze...

Challenge levert nieuwe werkplekken voor Nieuwegeiners op

De mannen van Groene Bouwhekken -de winnaars van de challenge-...

Persoonlijke ontwikkeling: professioneel adviseren bij de baak

Verandering teweeg brengen. Dat begint met het stellen van de...
Terug naar al ons nieuws