Aanpak jongeren met schulden

Door de coronacrisis belanden steeds meer jongeren in de armoede. Een op de drie jongeren zag de inkomsten teruglopen tijdens de coronatijd. De toename in de bijstand was onder jongeren het sterkst. In april 2022 publiceerde de Nederlandse Vereniging voor Veiligheidskunde (NVVK) onderzoek naar de waarde van financiële hulpverlening. Hieruit blijkt dat jongeren onvoldoende ondersteund worden door reguliere schuldhulpverlening. Een specifieke aanpak is nodig voor deze doelgroep. In de gemeente Oss ben ik projectleider van een project voor jongeren met schulden.

De gemeente Oss heeft zo’n specifieke aanpak voor jongeren opgezet
De Aanpak jongeren met schulden in de gemeente Oss (AJOSS) is gebaseerd op de landelijke methodiek van het Jongeren Perspectief Fonds. In de aanpak staat niet de schuld van de jongere centraal maar zijn of haar toekomstperspectief. Met een aanpak op maat zorgen we ervoor dat de jongere schuldenzorgvrij wordt en een stap in de ontwikkeling zet. We zetten in op een integrale aanpak: de gemeente verstrekt een saneringskrediet en daarnaast wordt de jongere ondersteund in een coaching traject om te werken aan een mooie toekomst. Het onderzoek van de NVVK toont aan juist deze integrale aanpak zorgt voor stabielere deelname van de jongeren.

Landelijk is er een tendens ontstaan om de jongeren in onze samenleving met schuldenproblematiek te helpen. Het bereiken van deze doelgroep kan echter een uitdaging zijn, evenals het aangehaakt houden van de doelgroep bij een traject. Waar moet je op letten als je jongeren wilt bereiken en aangehaakt wilt houden? In Oss hebben we brainstormsessies rondom deze thema’s georganiseerd waaraan onder andere schuldhulpverleners, trajectbegeleiders, de jongerenraad Oss en deelnemers van AJOSS deelnamen. Als projectleider van AJOSS deel ik graag wat van de opgedane ideeën en ervaringen:

1. Zet in op online advertising om jongeren te bereiken
De doelgroep bereiken is altijd weer een uitdaging. Om jongeren te bereiken moet je daar zijn waar de jongeren ook zijn. Naast onder andere jongerenwerkers, scholen en verenigingen betekent dat tegenwoordig ook het internet. Praktisch alle jongeren zijn dagelijks online. Jongeren brengen veel tijd door op social media. De bekendheid van de aanpak baat enorm bij een social mediacampagne.

2. Gebruik communicatiemiddelen die bij jongeren passen.
Jongeren gebruiken vaak hun telefoon, maar liever niet om te bellen. Veertig procent van de jongeren heeft bel-angst; ze vinden het moeilijk om met de spontaniteit van een telefoongesprek om te gaan. Ze weten niet wat ze kunnen verwachten en dit levert spanning op. Denk dus na over welke communicatiemiddelen je gebruikt. Ook brieven zijn geen geschikt communicatiemiddel naar jongeren. Jongeren gebruiken het liefst WhatsApp of andere chatdiensten. Zorg dus dat vanaf het allereerste contact jongeren zich via deze route kunnen melden. En stem ook tijdens het traject af op de behoefte van de jongere. Voor sommige zaken is WhatsApp of een andere chatdienst niet geschikt. Voorbereiding op een telefonisch gesprek kan dan de spanning wegnemen. Dat kan door vooraf een belafspraak in te plannen. Dan overvalt het de jongere niet. Ook het helder communiceren van het doel en onderwerp van het telefoongesprek draagt bij.

3. Wees flexibel in waar je afspreekt
Voor jongeren kan het best spannend zijn om af te spreken op het gemeentehuis. De overheid is een ver-van-hun-bed show. En met een dalend vertrouwen ook niet de eerste plek waar ze denken terecht te kunnen met hun problemen. Stel je dus flexibel op en maak eens een wandeling of ga ergens een kop koffie drinken voor een eerste afspraak. Of maak gebruik van buurthuizen in de wijk. Dit voorkomt dat jongeren stress ervaren en niet komen opdagen.

4. Help jongeren herinneren aan afspraken
En dan denk je alles goed te doen: een jongere is bekend met je aanpak via social media, contact werd makkelijk gelegd via een chatdienst, de wandelafspraak staat gepland. En dan komt die jongere niet opdagen. Balen! Wat gaat er dan mis? Schulden leveren stress op, waarbij hersenonderzoek aantoont dat executieve functies verminderen. Jongeren vergeten door deze chronische stress de afspraken. Door ze een berichtje te sturen met een herinnering verschijnen meer jongeren op de afspraak.

5. Een goede relatie is het allerbelangrijkst
Jongeren zijn een doelgroep met specifieke behoeften. Op het moment dat jongeren 18 worden krijgen ze plots veel financiële verantwoordelijkheid. Het is belangrijk aan te sluiten op de leefwereld van de jongere en geduld en begrip te tonen. Wees hierin flexibel. Ook uit het onderzoek van de NVVK komt dit naar voren: de persoonlijke betrokkenheid is voor financiële hulpverlening de belangrijkste succesfactor.

In de gemeente Oss doorlopen momenteel meerdere jongeren het AJOSS traject. Waarbij ze succesvol stappen in de ontwikkeling zetten en werken aan een mooie toekomst. De jongeren worden begeleid door enthousiaste en betrokken trajectbegeleiders. Op naar een toekomst waarin jongeren op maat ondersteund worden!

Meer weten?

… over jongeren met schulden? Neem dan contact op met onze Nauturiaan Lidewij.

Mail Lidewij