05-03-2020Laureen's lessen

'Wat bedoelt u?'

Er is veel gebeurd sinds 2015. Na decentralisatie en transformatie hebben de meeste gemeenten inmiddels hun eerste evaluatie achter de rug. Is de operatie geslaagd? Zijn ambities uitgekomen? Zijn brede toegang, integraliteit en maatwerk nog steeds de toverwoorden? Of zijn ze overstemd door het geweld van tekorten in de jeugdzorg? Zijn de dromen nog levend? Of hebben ze plaatsgemaakt voor pragmatisme?

Voordat ik verder ga moet ik eerst even mijn excuses aanbieden. Want ook ik maak mij schuldig aan het spreken van allerlei vakjargon. Wie actief is in het gemeentelijk sociaal domein zal wel een beetje begrijpen wat ik hier zeg, maar veel vrienden, oud-studiegenoten en mijn wielerteam hebben echt geen idee wat ik hier bedoel. En dat is best een ding. Sterker nog, ik denk dat we ons daar best zorgen over moeten maken.

Wat ik bedoel? Laat ik een voorbeeld geven. Op bestuursniveau zijn partijen (gemeenten, politie, huisartsen, jeugdzorginstellingen etc.) het al snel eens over het streven naar ‘nul kinderen in een gesloten instelling’ en ook over het streven naar ‘nul kinderen in een onveilige woonsituatie’. Een afspraak die snel in een convenant een plek zal krijgen. Maar wat betekenen deze tegenstrijdige doelen voor de politieagent die een kind in een onveilige thuissituatie probeert te beschermen? En voor de professionals van jeugdzorginstellingen en gemeenten die klaarstaan om te helpen? En voor ouders en het kind?

Ze willen allemaal het goede doen. En hebben de overtuiging dat ze het goede doen. Maar hoe gaan zij voldoen aan de gestelde doelen in zo’n concrete situatie? Komt alles dan ineens stil te staan?

Hoe doorbreken we dit probleem? Nou, om te beginnen door het te erkennen. Maak de tegenstrijdigheden transparant. Stop ze niet weg achter abstracte termen. Gebruik tegengestelde belangen in plaats van ze te bestrijden. Want achter die belangen gaat verantwoordelijkheid schuil. ‘Begrijp, voor begrepen te worden’, zei Stephen Covey al. En dat is een wijze les. Ga vervolgens op zoek naar de win-win. Ja echt. Niet win-lose. En niet lose-lose. Zoek de wrijving op. Daar liggen de parels met de mooiste glans.

En als ik daar nog een tip aan toe mag voegen: werk opgavegericht. Probeer niet de hele wereld in één (abstract geformuleerde) oplossing te gieten. Pak één opgave vast en zoek samen met inwoners en partijen in de samenleving naar concrete oplossingen. En vooral: geef de oplossing de ruimte. Laat het ook een beetje los, zodat de ander ook kan winnen. En leer er mee omgaan dat oplossingen er soms anders uitzien dan je had verwacht. En dan door naar de volgende opgave. En de volgende. En de volgende.

Wil je meer weten?

Wil je meer weten over mijn ervaringen met opgavegericht werken? Bel (06-24811568) of mail me dan!

Mail Laureen