Van twee crisisdiensten naar één aanpak

Huidige situatie kent knelpunten 

Op dit moment werkt de regio met twee afzonderlijke crisisdiensten. Eén crisisdienst richt zich op jeugdigen met opvoedkundige of LVB-problematiek en de andere op jeugdigen met GGZ-problematiek. Verwijzers moeten vooraf inschatten bij welke crisisdienst een melding thuishoort.  

In de praktijk blijkt deze scheiding vaak niet goed aan te sluiten bij de werkelijkheid. Veel crisissituaties zijn complex en vragen om expertise vanuit meerdere disciplines. Crisisaanbieders gaven aan dat ongeveer de helft van de crisissen zowel opvoedkundige als GGZ-expertise vereist. Daarnaast verschillen de werkwijzen van beide crisisdiensten, wat voor onduidelijkheid kan zorgen bij verwijzers en betrokken professionals. Ook ontbreekt in de huidige situatie vroegtijdige, gezamenlijke beoordeling van een situatie. Hierdoor ontstaat het risico dat niet direct de meest passende hulp wordt ingezet.  

Eén crisisdienst met één aanmeldpunt 

Om deze knelpunten op te lossen is een integrale crisisdienst uitgewerkt. Met deze nieuwe werkwijze vormen aanbieders van jeugd- en opvoedkundige hulp, LVB-zorg en GGZ samen een crisisdienst met een telefonisch aanmeldpunt en een gezamenlijke werkwijze.  

Bij melding van een crisissituatie vindt eerst gezamenlijke triage plaats. Wanneer sprake is van gecombineerde problematiek, beoordelen professionals uit verschillende disciplines de situatie samen. Indien nodig wordt ook een gezamenlijke crisisinterventie ingezet.  

De integrale crisisdienst is 24 uur per dag en zeven dagen per week bereikbaar. Hierdoor is ook buiten kantoortijden specialistische expertise beschikbaar voor jeugdigen en gezinnen.  

Ook beschikbaar voor jeugdigen die al in zorg zijn 

Een belangrijke verandering met de nieuwe werkwijze is dat de expertise van de crisisdienst ook beschikbaar komt voor jeugdigen die al zorg ontvangen. Op dit moment kunnen deze jeugdigen vaak geen gebruikmaken van de crisisdienst, terwijl ook daar behoefte bestaat aan aanvullende expertise. In de nieuwe situatie wordt de crisisdienst buiten kantoortijden beschikbaar voor alle jeugdigen in zorg. Binnen kantoortijden blijft de inzet gericht op jeugdigen die hulp ontvangen van kleinere aanbieders, waarvoor niet verwacht kan worden dat zij zelfstandig een crisisdienst organiseren. 

Verwachte voordelen:

De integrale crisisroute levert naar verwacht het volgende op: 

• snellere inzet van passende hulp door bundeling van expertise; 

• één centraal aanmeldpunt voor verwijzers; 

• betere beschikbaarheid van GGZ-expertise; 

• duidelijke afspraken over rollen en verantwoordelijkheden; 

• betere samenwerking tussen gemeenten, aanbieders, Veilig Thuis en gecertificeerde instellingen; 

• efficiëntere inzet van schaarse specialistische kennis (psychiaters); 

• Voorkomen van zwaardere vormen van jeugdhulp.  

Daarnaast ontstaat een beter lerend systeem doordat gegevens worden gemonitord en betrokken organisaties gezamenlijk evalueren hoe de crisisaanpak functioneert.  

Integrale crisisopvolging als volgende stap 

Met de integrale crisisdienst verbetert de regio een belangrijk deel van de crisisroute. De regio ziet echter ook dat goede crisisopvolging noodzakelijk is. Daarom zal de komende periode gewerkt worden aan een vervolg waarin aanbieders en gemeenten samen een voorstel uitwerken voor integrale ambulante crisisopvolging.  

Aansluiting bij landelijke ontwikkelingen 

De voorgestelde werkwijze sluit aan bij de landelijke ontwikkeling richting integrale crisisjeugdzorg. In 2025 is een nieuwe zorgstandaard opgesteld, waarin gezamenlijke beoordeling van crisissituaties door professionals uit zowel de jeugd-GGZ als de jeugd- en opvoedhulp centraal staat. De regio IJsselland neemt deze landelijke uitgangspunten meenemen bij de verdere implementatie van de crisisroute.